MUKARNAS
  Mukarnas

Mukarnas, İslam sanatında mimari yapılarda görülen geometrik bir bezeme çeşididir. Dünya literatüründe mukarnas; muqarnas ve sarkıtlı olanı, stalaktit olarak da bilinmektedir. İslam bezeme anlayışında mistik anlam, geometrik biçimler ve düzenlemelerin kurgusunda gizlenmiştir. Evrensel birlik ve denge düşüncesi çokgen ve çok köşeli yıldızlarla somutlaştırılmıştır.

Anadolu Türk Sanatı'nda 12. yüzyılın başlarında bezemede tek anlatım aracı çokgen ve çok köşeli yıldızlar olmuştur. Yüzeysel bezemede geometrik tasarım birikimi prizmatik öğelere dönüştürülmüş, prizmatik öğelerin yan yana ve üst üste gelerek geliştirdikleri bu bezeme türüne mukarnas bezeme adı verilmiştir. Bir diğer tanımı da şu şekildedir: düşey bir yüzeyden, üzerinde bulunan daha taşkın bir yüzeye geçmek ve ona bindirmelik görevi yapmak için taş veya tuğladan küçük prizmalar şeklinde, birbiri üzerine oturan bindirmeliklere mukarnas denir. Mukarnasın öyle tasarımları vardır ki muhteşem görüntüsünün yanı sıra, ses akustiğini de sağlamaktadır.

Mukarnas, Yakut şivesinde "çıkıntı" manasına gelen "karnas" kelimesinden gelmektedir. İslam sanatındaki unsurlardan bir tanesi, yapılardaki sivri ve köşeli kenarların, çeşitli süsleme öğeleriyle yumuşatılmasıdır. Mukarnasta, girintili bir kısımdan çıkıntılı kısma geçiş, köşe kemerleri ve iki sathı birbirine bağlayan üst üste konmuş çıkmalardan meydana gelir. Bu şekilde birbirinden farklı genişlikteki iki mimari öğenin geçişlerindeki keskinlik göze hoş gelecek şekilde giderilmiştir. Kareden daireye, dikdörtgene geçişte benimsenmiş bir üsluptur.

Mukarnasın çeşitli bölümlerine asaba, pah, badem, peş, kanat, yırtmaç, diş, püskül gibi adlar verilmiştir. Mukarnas bilhassa sütun başlıkları, taç kapı, mihrap, şerefe, korniş, minber, niş(duvar hücreleri)


 
 
  Kündekari Ürünlerimiz >
 
Kündekari Kapılar
Kündekari Mihraplar
Kündekari Minberler
Kündekari Kürsüler
Kündekari Müezzinlikler

 

 
 
Yılçay Kündekari 2009 | Fotoğrafların telif hakkı Yılçay Kündekari'ye aittir. İzinsiz kopyalanamaz, kullanılamaz.
Fotoğraflama & Tasarım: Bilişim Ofis